Test jouw energiebalans

Test jouw energiebalans

Start de test

Sympatische en parasympatische zenuwstelsel: wat is het verschil?

Leestijd 3 minuten
relax – stress
ontspannen man

Je autonome zenuwstelsel, de kracht achter onbewuste lichaamsfuncties zoals je spijsvertering, ademhaling en hartslag, speelt een belangrijke rol in jouw dagelijks functioneren. Dit systeem is onder te verdelen in twee belangrijke tegenspelers: het sympatische en het parasympatische zenuwstelsel.

Jouw gas- en rempedaal

Het sympatische en parasympatische zenuwstelsel zijn nauw betrokken bij stressprocessen. Ze bepalen of je je moet voorbereiden op mogelijk gevaar of dat je juist kunt ontspannen. Het sympatische zenuwstelsel werkt als het gaspedaal van je lichaam, waarbij het je in stressvolle situaties in staat stelt om te vechten, vluchten of bevriezen. Ook brengt het je lichaam in een staat van alertheid en activiteit. Aan de andere kant werkt het parasympatische zenuwstelsel juist als een rempedaal, waardoor je lichaam tot rust kan komen en kan herstellen zodra de stressvolle prikkel verdwijnt en alertheid niet langer nodig is. Deze toestand van rust en herstel is nodig om jezelf na een periode van stress op te laden en weer in balans te komen.

In een ideaal scenario werken deze twee systemen goed samen, maar in de moderne wereld worden ze vaak uit balans gebracht door langdurige en vaak terugkomende stressoren. Hierdoor wordt het sympatische systeem overactief en blijft het parasympatische systeem vaker onderbenut. Dit kan leiden tot chronische stress en een overprikkeld brein.

De functies van het sympatische en parasympatische zenuwstelsel

Het sympatische zenuwstelsel zorgt voor verschillende fysiologische reacties.

Jouw sympatische zenuwstelsel:

  • remt de aanmaak van speeksel;
  • verhoogt je hartslag;
  • versnelt je ademhaling, cellen komen hierdoor zuurstof te kort;
  • blokkeert de toegang tot herinneringen;
  • veroorzaakt kippenvel en een opgejaagd gevoel;
  • zorgt ervoor dat je overschakelt op de automatische piloot;
  • remt je darmen af;
  • verhoogt de spierspanning;
  • schakelt bepaalde breinonderdelen tijdelijk uit.

Het parasympatische zenuwstelsel zorgt weer voor andere effecten.

Jouw parasympatische zenuwstelsel:

  • verlaagt je hartslag;
  • vertraagt je ademhaling;
  • zorgt voor een ontspannen gevoel;
  • zorgt voor de aanmaak van speeksel;
  • zorgt voor het optimaal functioneren van je hersenen en lichaam;
  • verlaagt spierspanning;
  • zorgt ervoor dat je centrale zenuwstelsel alle organen naar behoren kan toesturen.

Het belang van de nervus vagus

De nervus vagus, de langste en meest complexe zenuw in het lichaam, speelt een sleutelrol bij het verbinden van het brein met de darmen en andere vitale organen.

Deze zenuw heeft twee belangrijke functies:

  • Hij verzendt informatie heen en weer als boodschapper, tussen je brein, darmen en andere belangrijke organen.
  • Hij reguleert en activeert je parasympatische zenuwstelsel, dat verantwoordelijk is voor de ‘rust en vertering’ respons. Dit staat in contrast met de vecht-vluchtreactie die wordt geactiveerd door het sympatische zenuwstelsel tijdens stressvolle situaties.

Door middel van het parasympatische zenuwstelsel speelt de nervus vagus dus een rol in stressregulatie, je slaapritme, je humeur en de vertering van je voedsel. Wanneer je de nervus vagus genoeg stimuleert, kunnen stress- en angstniveaus aanzienlijk verminderen. Dit benadrukt het belang van het begrijpen en ondersteunen van het parasympatische zenuwstelsel als een sleutel tot welzijn en gezondheid.

Herstellen van je balans

Om de balans te herstellen die verstoord is door langdurige stress en overactivering van het sympatische zenuwstelsel, is het essentieel om het parasympatische zenuwstelsel regelmatig te activeren. Dit kan worden bereikt door middel van meditatie, ademhalingsoefeningen of mindfulness. Hierdoor krijgt het sympatische zenuwstelsel niet de overhand. Het parasympatische zenuwstelsel kan de disbalans namelijk herstellen die door stress en de bijbehorende activatie van het sympatische zenuwstelsel is veroorzaakt.

Stress onder controle

Ook is het fijn om je sympatische systeem meer onder controle te krijgen. Je kunt stress nooit volledig voorkomen. Het hoort bij het leven en iedereen heeft er weleens mee te maken. Belangrijk is daarom om te leren hoe je er mee omgaat als je stress of angst voelt. Dit kan door activiteiten waarbij je je hoofd leeg maakt zoals wandelen of sporten. Het helpt vaak ook om dingen van je af te schrijven door bijvoorbeeld vaker te journalenDankbaarheid en positieve affirmaties dragen hier ook enorm aan bij.

Ga aan de slag met meer ontspanning

Het is erg waardevol om te leren hoe jij zelf jouw zenuwstelsel weer kunt kalmeren in een onrustige en stressvolle situatie.

Wil jij meer in verbinding komen met jezelf? Tijdens onze tweedaagse training ‘Meditatie en ontspanning’ ga jij aan de slag met de theorie en praktijk rondom meditatie en ontspanningstechnieken, zoals drukpunten, meridiaanstrekkingen en ademhalingstechnieken. Zodat jij meer rust, gezondheid en ontspanning in jouw dagelijkse leven kunt ervaren.

 

Tweedaagse training meditatie en ontspanning